“Het kan natuurlijk zijn dat je niet gevoelig bent voor tuintrends. Het kan zelfs zijn dat je geen trollies, bouwlampen of verfplanten in de tuin wilt. In dat geval zou je kunnen overwegen om het tuincentrum nou eens links te laten liggen en koers te zetten naar een kwekerij. Er zijn er genoeg. Nog wel.”

Bron: Nicolien van Doorn in Trouw

De handschoentuin
De eerste les was de opdracht om zelf groene vingers te kweken en dat deden ze in een handschoentuin. Nadat de kinderen uitleg hadden gekregen over wat zaden zijn en wat ze nodig hebben om te ontkiemen, gingen ze zelf aan de slag. Ik had hiervoor allerlei zaden verzameld die snel ontkiemen én eetbaar zijn, zoals pompoenpitten en mosterdzaad. De kinderen mochten zelf kiezen wat ze in de handschoen wilden kweken. Ze gingen met veel enthousiasme aan de slag. Na afloop werden de handschoentuintjes aan een waslijn voor het raam gehangen. Een week later mochten de leerlingen hun tuintje van de lijn halen. Net als ik stonden ze versteld van het resultaat. Vrijwel alle vingers van de handschoentuintjes waren groen gekleurd.

Tuinbonbons
De tweede les kregen de kinderen de opdracht om zelf tuinbonbons te maken. De tuinbonbon is de chique variant van de seed bomb, gemaakt van aarde, klei en bloemzaad. Met behulp van een deegroller en koekvormpjes werden de prachtigste tuinbonbons geboetseerd. De leerlingen hebben hun handschoentuintje en tuinbonbons mee naar huis genomen. De bedoeling is dat ze die nu thuis verder gaan opkweken op de vensterbank of in de tuin, zodat ze hun groene vingers nog verder gaan ontwikkelen.

Groenlessen
Wil je deze Groene-Vinger-lessen ook bij jouw op school of BSO geven, neem dan contact op. In Amersfoort en omgeving worden de lessen exclusief uitgevoerd door Lud’Arte, een educatief bureau dat ook kan worden ingehuurd voor workshops en kinderfeestjes.

Na een paar van die zachte winterweken, slaat het onverwachts toe: zaaikoorts. Ik moet en zal iets zaaien en wel nu. Buiten voelt het als voorjaar maar het is nog winter. Op de vensterbank dan maar.

Eigenlijk is het nu nog te vroeg om te zaaien, ook binnenshuis. Als zaden te vroeg ontkiemen, krijg je van die lange, dunne plantjes (zaailingen) die snakken naar meer licht dan de wintermaanden kunnen bieden. Maar mijn zaaikoorts is niet gevoelig voor dat soort argumenten. Daarom heb ik het volgende excuus bedacht. Ik zaai niet. Nee, ik test of er nog wel leven zit in de door mij zo gekoesterde zaden.

Om de kiemkracht van zaden te testen heb je niet eens aarde nodig. Dat kan ook op watten of in een koffiefilter uitgetest worden. Ik ben dol op dit soort experimenten, net als MrBrownThumb, die op zijn geweldige website allerlei zaaitechnieken vergelijkt.

Ik doe de kiemtest als volgt. Je neemt zo’n plastic bakje waar ze in de supermarkt noten en zuidvruchten in verkopen. Op de bodem heb ik wat vochtige watten gelegd, want mijn zaden willen wel graag comfortabel liggen. Op de watten leg je de zaden en die dek je weer af met een vochtige koffiefilter. Vochtig, dus niet doorweekt. Het doosje doe je weer dicht en leg je op een warme plek, bijvoorbeeld boven de verwarming. Elke ochtend open ik mijn schatkistje om te zien hoe het met ze gaat en vervolgens dek ik ze weer liefdevol toe. In mijn mini-broeikas ontkiemen de meeste zaden vrij snel. De ontkiemde zaden zou je nu moeten bedanken voor hun medewerking aan de test en weg moeten gooien. Maar dat kan ik niet. Dus stop ik ze alsnog in de grond. Zaaien kun je dat toch niet noemen?

Al zeggen we het zelf, het Aardpeerfestival op 19 november was een groot succes. Een enthousiast verslag (‘Le jour de topinambour’) werd geschreven door Norbert Mergen, bekend als @MergenMetz op Twitter.
De Gouden Aardpeer ging naar huis met @Manos_Verdes aka Joost van der Spek. Lees hier het artikel van de eerste winnares van de Groene Vinger Aardpeerwedstrijd.

Verslaggeefster Anne Martens van het Radio1-programma Studio Idzerda maakte een sfeerverslag. Luister hier naar haar reportage.

Het Aardpeerfestival in 37 foto’s

Je bent zaterdag 19 november vanaf 14 uur van harte welkom op de Eemlandhoeve in Bunschoten. Wat kun je allemaal verwachten op het Aardpeerfestival?

Vanaf 14 uur:
- Op de aardpeermarkt* in het Landschapshuis kun je onder andere bijzondere groenten, zaden, aardpeerjam en planten kopen. De Vrienden van de Aardpeer verkopen ook aardpeerreceptenboekjes.
- In de bioscoop zijn (animatie)filmpjes en een documentaire over aardpeer te zien
- Ruil je overschot aan zaden en stekjes op de tafel van ruiltuin.nl. Zakjes om je zaden in te ruilen, vind je hier.
- Bezoek het toch-nog-niet-vergeten-groenten museum, waar onder andere eeuwig moes, pastinaak, regenboogsnijbiet, chioggiabiet en appelwortel te bewonderen zijn.

Vanaf 15 uur:
- De Vrienden van de Aardpeer maken ter plekke aardpeerbitterballen, aardpeerbonbons, aardpeersoezen en schenken daarbij aardpeerwodka. En natuurlijk mag dat allemaal geproefd worden.
- Buiten wordt er op open vuur aardpeersoep bereid door Marc de Groot

15.30 uur: rondleiding over de Eemlandhoeve door Jan Huijgen

16.30 uur: rondleiding over de Eemlandhoeve door Jan Huijgen

17.00 uur: bekendmaking van de winnaar van de Groene Vinger Aardpeerwedstrijd

17.30 uur: aanvang aardpeerdiner, gemaakt met de aardperen van De Cruydthof

* Wie staan er op de aardpeermarkt?
- de Landschapswinkel van de Eemlandhoeve
- De Cruydthof: kwekerij van historische groenten en bijzondere kruiden
- Henk Linde verkoopt o.a. pastinaak, winterpostelein, zaden en planten
- Frutti Confetti
- Claudia Reina van Smultuin verkoopt en signeert haar boeken

Een van de opmerkelijke kenmerken van de aardpeer is het feit dat bijna niemand een neutrale mening heeft over deze groente. De wereld lijkt opgedeeld te zijn in aardpeerhaters en aardpeerliefhebbers. Maarten ‘t Hart valt duidelijk in de categorie aardpeerhaters. In zijn boekje De groene overmacht. Tuinieren op zware zeeklei uit 2004 schrijft hij:

Van de aardpeer, die door Buishand en Houwing ‘erg smakelijk’ genoemd wordt, heb ik een jaar of tien geleden mooie knollen kunnen bemachtigen. Net als bij de aardappel je zo’n knol in de grond, en daaruit groeit een enorme plant, die op zijn beurt nieuwe knollen vormt. Doet aardpeer het op klei? Nou en of: Toen ik de aardpeerknollen voor het eerst pootte, had ik een hele rij ervan neergezet. Toen al die knollen zich tot planten hadden ontwikkeld, was de aanblik ervan overweldigend. Het leek wel of ik een speciaal soort windscherm had aangeplant. Volgens Buishand en Houwing worden ‘aardpeerplanten gemakkelijk 2 à 3 meter lang, maar ze komen niet of heel laat in bloei. Nu, twee meter worden ze bij mij bepaald niet – de langste kwam tot mijn kin – maar bloeiend deden ze daarentegen stuk voor stuk uitbundig. Prachtige, gele bloemen!
Ik oogstte een geweldige hoeveelheid knollen. Volgens Buishand en Houwing ‘gaat de smaak in de richting van artisjokken’. Dat klinkt veelbelovend, maar ik moet zeggen dat ik de flauwe, zoetige smaak van de aardpeer niet erg kan waarderen. Ik heb ze sindsdien nooit meer geteeld. Ik hoef ze ook niet meer te telen, want elk jaar komen op de onwaarschijnlijkste plaatsen in de tuin aardperen op. Zaadwinning moge dan in ons klimaat volgens Buishand en Houwing niet mogelijk zijn, de aardpeer of topinamboer zaait zichzelf blijkbaar geweldig uit. Elk jaar bloeit hij uitbundig, als symbool van mijn lachwekkende pogingen om uitheemse groeten te kweken op koude klei!

Gelukkig kan Maarten ‘t Hart tenminste de bloemen nog waarderen. Tuinjournalist Alys Fowler kan alles van de aardpeer waarderen, zeker ook de smaak. In de televisieserie The Edible Garden blaast zij de loftrompet over de aardpeer. Maar zelfs Alys Fowler kan niet ontkennen dat de aardpeer een beetje een stoute plant is. In haar gelijkgenaamde boek schrijft ze:

Sommige mensen vinden dat aardperen te veel woekeren, maar daar kan ik alleen op zeggen dat ze ze dan niet vaak genoeg eten. Ik begroet elke nieuwe plant vol vreugde.

Zelf bevind ik mij duidelijk in het kamp van de aardpeerliefhebbers. Dat hij woekert mag duidelijk zijn. Maar hoe kan je een plant zijn levenslust kwalijk nemen? Daar staat tegenover dat je aardperen in een hoek van de tuin kan planten waar verder niks wil groeien en dat je dan nog een flinke oogst mag verwachten. Kortom, hulde aan de aardpeer! Kom allemaal naar het Aardpeerfestival op 19 november om de aardpeer te eren.

Het aardpeerseizoen nadert zijn einde. Het wordt tijd om te gaan kijken wat de aardperen onder de grond uitgespookt hebben. De Groene Vinger nodigt je daarom nu alvast van harte uit voor het Aardpeerfestival op zaterdag 19 november op de Eemlandhoeve in Bunschoten. Ja, je leest het goed: we gaan een heus Aardpeerfestival organiseren!

Met onder andere:
- aardpeercinema
- aardpeersoep maken in een gietijzeren potten op open vuur
- een proeverij met de favoriete recepten van de Vrienden van de Aardpeer; van aardpeerbonbons tot aardpeerbitterballen
- het bekendmaken van de winnaar van de Groene Vinger Aardpeerwedstrijd
- rondleidingen over de boerderij van boer en filosoof Jan Huijgen
- een ruilmarkt waar oogst, zaden en stekken geruild kunnen worden
- een markt waar aardperen en andere bijzondere groenten te koop zijn
- een feestelijk meergangen aardpeerdiner bereidt door Thimo Verleije van Oosten.

Het festival is voor iedereen gratis toegankelijk. Alleen voor het aardpeerdiner vragen we een bijdrage van €20 om de kosten te dekken. De aardperen voor het diner zijn afkomstig van de Cruydthof. Voor het diner zijn een beperkt aantal plaatsen beschikbaar.

Voor de deelnemers aan de wedstrijd:
We zijn heel benieuwd hoe jullie oogst eruit ziet. Aardperen kunnen er namelijk nogal onooglijk uitzien. Vind je een bijzonder exemplaar? Lijkt jouw aardpeer bijvoorbeeld op een dode rat of een politicus? Maak er een foto van en e-mail of twitter die naar ons. De meest merkwaardige aardpeervorm wordt beloond met bonuspunten.

Het volledige programma van het Aardpeerfestival vind je hier.

Hartelijke groeten,

Daan, Gerda en Corlijn
De Groene Vinger

Het adres van de Eemlandhoeve:
Bisschopsweg 5b
3752 LK Bunschoten
Routebeschrijving: www.eemlandhoeve.nl/route.html

Kijk hier voor wat men met een aardpeer zoal niet vermag